کشت تار مو با استفاده از سلول های بنیادی

چگونگی کشت تار مو با استفاده از سلول ‎ها‎ی بنیادی

سلول‎ ها‎ی بنیادی چیست؟

سلول های بنیادی به عنوان سلول‎ها‎ی مادر محسوب می‎شوند که قابلیت تولید تمامی سلول‎ها‎ی بدن از جمله سلولهای خونی، قلبی، عصبی و غضروفی را دارند. زمانی که یک سلول بنیادی تقسیم می‎شود، چندین سلول دیگر را تولید می‎کند. در حالت عادی این سلول‎ها‎ با تقسیم شدن، رشد اندام و بدن را ممکن می‎سازند. عملکرد سلول‎ها‎ی بنیادی به این شکل است که به درون بافت‎ها‎ی آسیب دیده ای که بخش عمده سلولهای آنها از بین رفته است، پیوند زده می‎شوند که با ترمیم و رفع نقص در آن بافت، جایگزین سلولهای آسیب دیده شده می‎شوند.

در حالتی که بدن دچار آسیب شده باشد، سلول های بنیادی مسئولیت بازسازی و ترمیم قسمت‎ها‎ی آسیب دیده را بر عهده می‎گیرند. به عنوان مثال، زمانی پوست دچار صدمه می‎شود، سلول‎ها‎ی بنیادی که در قسمت پوست هستند، به سرعت شروع به تقسیم شدن می‎کنند و با تکثیر تعداد زیادی سلول، پوست را ترمیم و به حالت قبلی باز می‎گردانند.

انواع سلول‎ ها‎ی بنیادی

سلول‎ ها‎ی بنیادی به سه دسته تقسیم می‎شوند که عبارتند از:

1-سلول‎ها‎ی پلوری پتانسیل که به دیگر سلول‎ها‎ تبدیل می‎شوند. این نوع سلول‎ها‎ از جنینی گرفته می‎شود که در مرحله 8 سلولی باشد.

2-سلول‎ها‎ی تاتی پتانسیل که منشاء جنینی داشته و قابلیت تقسیم به همه سلول‎ها‎ را دارند. این نوع سلول‎ها‎ از جنین یا بند ناف تهیه می‎شوند.

3-سلول‎ها‎ی مولتی پتانسیل که شامل چندین نوع سلول دیگر هستند و  در سلول‎ها‎ی مغز استخوان و سلول‎ها‎ی بالژ فولیکول مو قرار دارند. این نوع سلول‎ها‎ منشاء جنینی ندارند و در بدن همه افراد به وفور یافت می‎شوند. سلول‎ها‎ی بالژ هم با افزایش و تکثیر، سلولهای کراتینوسیت و ملانوسیت یعنی اپیدرم را می‎سازند و با کاهش نیز، سلول‎ها‎ی پیاز مو را می‎سازند.

پیوند سلول‎ های بنیادی

با توجه به اینکه سلول‎ها‎ی بنیادی در ترمیم بخش‎ها‎ی آسیب دیده فعالیت دارند، لذا بسیاری از پزشکان فرصت را غنیمت شمرده و در تلاشند تا برای قسمت‎ها‎ی مختلف بدن از آنها استفاده کنند. یکی از این بخش‎ها‎ قسمت موی سر است. در حال حاضر ریزش مو و ترمیم آن یکی از مشکلات اساسی در حوزه پزشکی است. در این زمینه درمان ریزش مو و طاسی با پیوند سلول ‎ها‎ی بنیادی به عنوان یکی از جدیدترین روش‎ها‎ی ترمیم مو به شمار می‎رود.

در این روش نمونه کوچکی از فولیکول‎ها‎ی مو از پوست سر بیمار جدا می‎شود و در طول چند هفته، در یک محیط کشت مناسب تکثیر شده و سپس بصورت سوسپانسیون استریل در یک محیط انتقال مخصوص به مناطق طاس تزریق می‎شوند. با گذشت مدت مشخصی سلول‎ها‎ موجب رویش مجدد مو می‎شوند. در واقع استفاده از روش سلولهای بنیادی فولیکول مو برای بیمارانی که از ریزش مو رنج می‎برند، استفاده می‎شود که قابلیت استفاده در حدود 40% مردان و 20% زنان بالای 50 سال را دارد.

نحوه کاشت مو با استفاده از سلول‎ها‎ی بنیادی

مطابق با پژوهش‎ها‎یی که در دانشگاه پنسیلوانیای آمریکا صورت گرفته، در مردان فعالیت ناقص سلولهای بنیادی علت اصلی ریزش مو می‎باشد. در واقع ریزش موی شدید در مردان یک بیماری نیست، بلکه پاسخی است که هورمونهای آندروژنی در افراد مستعد از نظر ژنتیکی ایجاد میکند.

در پژوهش صورت گرفته افرادی که با روش سلول بنیادی، مو کاشته بودند، فولیکولهای مو در ناحیه دارای مو و طاس با یکدیگر مقایسه شدند. نتیجه این شد که در مناطق دارای مو و طاس تعداد سلولهای بنیادی مو با یکدیگر مساوی است اما در مناطق طاس، سلولهای تکامل یافته "Progenitor Cells" به میزان کمتری وجود دارد.

در روش های کاشت مو با استفاده از سلولهای بنیادی، فولیکول مو واکنش متقابل سلولهای بنیادی فولیکول مو hair follicle stem cell (FSC) با سلولهای مزانشیمال درم در محیط آزمایشگاه با تکثیر زیادی همراه شد. در این پروژه، نمونه کوچکی از فولیکولهای مو تحت بی حسی موضعی از قسمت اسکالپ بیمار برداشته شد که در یک محیط کشت مناسب در طول 3 هفته تکثیر شده و به صورت سوسپانسیون استریل در یک محیط انتقال مخصوص تزریق شدند. به دنبال این امر، رویش مجدد موها پس از تقریبا سه ماه رخ داد.

این آزمایش ابتدا در انگلستان انجام شد که در فاز اول، 7 نفر به عنوان داوطلب حاضر شدند تا کاشت مو با استفاده از سلول ‎ها‎ی بنیادی بر روی آنها انجام شود. اگر چه این مرحله موفقیت آمیز نبود اما با بررسی‎ها‎ی پیاپی، در مرحله دوم، کاشت مو با این روش توانست 40% افزایش موها در سایز 18% و افزایش مو با قطر بیشتر از 30 میکرون را به همراه داشته باشد.